كرده‌اند ، و محرمات الهى را مرتكب شده‌اند ، و اين مضمون با مضمون آيه مورد بحث هيچ ارتباط ندارد ، چه آيه قبلى آن آيه * ( « وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَالإِنْجِيلَ وَما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ » ) * « 1 » است كه روى سخن در آن با اهل كتاب است ، و آيه بعدى هم آيه * ( « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَالإِنْجِيلَ وَما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ . . . » ) * « 2 » است كه خطاب در آن نيز به اهل كتاب است ، علاوه دقت در جملات خود آيه مورد بحث تعجب آدمى را در اينكه چطور هيچ ربطى بين اين آيه و آيات قبل و بعدش نيست ؟ ! ! زيادتر مىكند ، و اگر آيه مورد بحث به همين ترتيبى كه فعلا با ساير آيات قبل و بعد خود دارد نازل شده باشد و همه داراى يك سياق بوده باشند در اين صورت از مجموع آنها اين مطلب بدست مىآيد كه اين دستور مؤكد به رسول اللَّه ( ص ) براى تبليغ پيغامى است كه خدا در خصوص اهل كتاب نازل فرموده . و از جهت وحدت سياق بطور متعين مراد از آن پيام ، همان چيزى خواهد بود كه در آيه بعدش فرموده : * ( « وَما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ) * - و آنچه از جانب پروردگارتان بسوى شما نازل شده » ليكن سياق خود آيه به هيچ وجه با اين احتمال سازگار نيست ، و اين ناسازگارى دليل بر اينست كه اين آيه جايش اينجا نيست ، وجه ناسازگارى آن اينست كه از جمله * ( « وَاللَّه يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ » ) * بر مىآيد حكمى كه اين آيه در صدد بيان آنست و رسول اللَّه ( ص ) مامور به تبليغ آن شده ، امر مهمى است كه در تبليغ آن بيم خطر هست يا بر جان رسول اللَّه و يا بر پيشرفت دينيش ، و اوضاع و احوال يهود و نصاراى آن روز طورى نبوده كه از ناحيه آنان خطرى متوجه رسول اللَّه ( ص ) بشود تا مجوز اين باشد كه رسول اللَّه ( ص ) دست از كار تبليغ خود بكشد ، و يا براى مدتى آن را به تعويق بيندازد و حاجت به اين بيفتد كه خدا به رسول خود - در صورتى كه پيغام تازه را به آنان برساند - وعده حفظ و حراست از خطر دشمنش را بدهد ، علاوه بر اين ، اگر اين خطر ، چشم زخمى بوده كه احتمالا ممكن بوده كه از اهل كتاب به آن جناب برسد جا داشت اين سوره در اوايل هجرت نازل شود ، زيرا در اوايل هجرت كه رسول اللَّه ( ص ) در شهر غربت و در بين عده معدودى از مسلمين آن شهر بسر مىبرد از چهار طرفش يهوديان او را محصور كرده بودند ، آن هم يهوديانى كه با حدت و

--> ( 1 ) اگر ايشان تورات و انجيل و آنچه را كه از ناحيه پروردگارشان بسويشان نازل شده به پا ميداشتند از بالاى سر و زير پاهاشان روزى ميخوردند . ( 2 ) بگو اى اهل كتاب هيچ چيز نخواهيد بود مگر آنكه تورات و انجيل را و آنچه را كه پروردگارتان بسويتان نازل كرده به پا بداريد .